زندگی نامه الحاج مرحوم سید بسم الله (بسمل بادغیسی ):

الحاج سيد بسم الله (بسمل) فرزند حاجي عبدالاحد در سال 1306 هه .ش. درقريه پده نوكدري ولسوالي آبكمري مربوط ولايت بادغيس در يك خانواده زارع متولد شده تحصيلات خصوصي را نزد علما دين در رشته هاي فقه شريف-صرف-نحو - تفسيرشريف-تاريخ اسلام وتاريخ ادبيات فارسي فراگرفته و كسب تحصيل نمود. انگيزه دنبال نمودن علوم برايش دست يابي به گنجينه آثار خطي وقلمي جد بزرگوارش ملاسيد حبيب الله خطاط چيره دست بوده كه باكمال تاسف آنهمه آثار باارزش كه بهترين گنجينه فرهنگي ملت ما محسوب ميشد در جريان تحولات سالهاي انقلاب مانند هزاران اثرذيقمت وارزشمند ديگرفرهنگيان كشورما بوسيله بي خبران فرهنگ سوز غارت وازبين برده شد. بسمل تخستين شعرش را درسن 14 سالگي حينكه از مرگ يگانه برادر جوانش اندوهگين شد سروده است ء در اشعار از سبك هاي مولانا صاحبءسعدي و حافظ پيروي نموده است. ديوان غزليات شاعر تحت عنوان (ناله بسمل) واثرديگري تحت عنوان (فانوس اخلاق) مجموعه اشعار اخلاقي - ادبي و اجتماعيست كه خواسته هاء درد ها و مشكلات جامعه اش را تبارز ميدهد توفيق چاپ حاصل نموده است. مجموعه مقالات ديني و اخلاقي كه نسخه قلمي آن عنوان (تنويراخلاق) كه هنوزبه چاپ نرسيده مطالعه آن براي هرفرد مخصوصا جوانان ونوجوانان لازمي دانسته ميشود. درين اثر نويسنده كوشيده تا خوانند اش را متوجه آن سازد تا در جامعه ومحيط ماحول خود با همنوعان خويش چگونه مناسبات اخلاقي و روابط اجتماعي برقرار كند تا در صلح وآسايش حيات بسرببرند.

درين راستا ازآيات متبرك قرانكريم -احاديث شريف-گفته هاي بزرگان وپيشوايان چون حضرت مونالا بلخ-حافظ -سعدي وديگران موثرومفيد را مثال آورده است.

درشعربسمل از مي و ميخانه ءگل و بلبل وپروانه كمترسخني ديده ميشود او شعر را وسيله تربيت واصلاح ميداند.   

                            ثبوت مطلب علمست گرشعر

                            به اوتعريف ميخانه چــــه فايده

وي منتقد و اصلاح گربودء در همه اشعارش اين خصلت ها بخوبي آشكارميباشدء وي نابساماني ها وبي عدالتي ها را باظرافت وزيبايي خاص كه شيوه وروش خودش بوده مورد انتقاد قرار ميدهد وراه اصلاح وچاره را اشاره مي نمايد.

انگيزه توصل به شعر به اساس فرموده خود شان فوت نابه هنگام يگانه برادر جوان شان در سال 1320 هجري شمسي  كه درسن 27 سالگي دارفاني را وداع وبه رحمت حق پيوست ميباشد. ايشان در سن چهارده سالگي متكفل سرپرستي پدرپيرءمادر كهن سال وبازماندگان صغيربرادر گرديدند.بارنج والم روزگارءنابرابري‌ءبي عدالتي ء جهل وفساد اجتماعي در روح وروان شاعر اثرگذاشته ودر اشعار انعكاس يافته است.

بسمل بادغيسي درتمامي اشعاروسروده هايش مبرمترين نيازمندي هاي اخلاقي واجتماعي زمان خويش را تبارز داده كمي و كاستي ها را نقادانه بازنگري وشيوه هاي اصلاح آنرا صميمانه بيان نموده اندء ازانتقاد تند وخشن پرهيزداشته بالحن آرام ومتواضع به نصيحت پرداخته زبان به سخن ميگشايد:

دوست صديق ازقصــــور آگه همي سازد ترا      

خار راهــــت را نماياند هـــــويدا وعيــــــــان

شاعر در آثاريكه بصورت نظم و يا نثربه رشته تحرير درآورده بيشتربه تزكيه نفس وبزرگ نمايي روح ورسيدن به مدارج عالي و كمال انساني برمبناي عبادت و اكمال عقيده تاكيد كرده ومينگارد:              

                      آدمي موجود معقول خــــداي اكبراست

                      گركرامت حفظ سازد ازملايك برتراست

بسمل طرفدار بيان حقايق در قالب شعر به سبك كلاسيك آن ميباشد. موصوف عليل وكم توان در سنين هفتادوسه سالگي ازعمر گرانمايه خويش گوشه نشيني اختيارنموده شب وروزشان را مشتاقانه به ذكروعبادت خداوند (ج) مي گذراند. شاعركه در مجلس آرايي وخوش صحبتي شهره زمان خود بوده از كليه مسايل دنياوي بريده به اصطلاح عام ترك دنيا گفته وقت وفرصت صحبت با كسي را نداشته ونقطه پايان به دفتراشعار گذاشته وچنين درسخن بسته اند:

خود موصوف هيچ گاهي به نشروچاپ اشعارومقالات شان از طريق مطبوعات اقدام نمي كردند وتنها يك بار سوانح مختصر و قطعه شعري از ايشان به مثابه نمونه كلام توسط مولوي محمد حنيف بلخي در مجموعه درمجموعه شعر فارسي آريانا (پرطاوس) به چاپ رسيده است.

قسميكه كه قبلا ذكرگرديد 2 مجموعه شعرموصوف (ناله بسمل)و (فانوس اخلاق) بچاپ رسيده امامجموعه تنوير اخلاق كه بيشتربصورت نثرطور نسخه اي جمع آوري شده تاكنون بچاپ نرسيده قرار گفته پسرموصوف شايد درآينده به نشر وچاپ آنهم اقدام صورتگريد.

بسمل بتاريخ 5 اسد 1380 ديده از جهان پوشيد و به رحمت حق پيوست.

صـــــــلــح

میرود انـــــسان کامل سوی صلح       

میخورد آب بقا از جـــوی صــــــلح

شدسعادتمــــــــند درهردوجــهان       

ای برادرهرکه دارد خوی صـــــلح

کرده تاکیدحـق تعــــــالی صلح را       

اخوت مومن بود پهلوی صــــــلح

حس استملاک هست عامل به جنگ       

خود نمایان کی چشندداروی صلح

ضعف روح دارد جوان جنـــــــگجو        

صدقه شو باقوت وبازوی صــــلح

جذب ونظم اجتـــــــــماع آدمـــی       

تکیه دارد  هــرکجا بر بازوی صـلح

عاجزومظلوم هست اهـــل صـلاح        

زندگانـــــی میکنند ازروی صــــلح

بادنــفرین بررخ منــــــحوس جنگ       

من فدای قامت دلجــــــوی صلح

کی شود بســـــــمل ره یاران صفا    

تانباشدهمـــــــــت جاروی صلح

ای کارگـــر

نزد عالم شد وجـــودت معتبر ای کـــــــــارگر

حــق نگهدارد ترا از هر خطــرای کــــــارگر

 نیک بختی و سعادت از عرق ریزی تســـــت

 آبلهء دستت بــود کحل البصـــــــرای کــارگر

 در بساط ممکنات انسان بــود از یـک وجــود

لیــک جسم اجتماع را هستـــی سرای کارگر

باشد حرمت در طبیعت زادهء اخـــلاق وکــار

آبرو و عـــزت نــــوع بشــــرای کــــــــارگر

قصــه کوتاه کار تقــوی وکمــال دیـــن تسـت

یـاد کــن از سنــت عــــهد عمـــرای کــارگـر

حامیت نظـــم دموکراسیست اکنـــون سربرآر

از میان خـــاک تیره همچو زرای کــــــارگر

بهرتولیـــدات این خــاک وطــن مردانـــه وار

رخنه کن در سنگ ودر کوه و کمرای کارگر

دیــده را بگشــا وبنـــگرآنکه همنوعـــــان تو

پای بنهادند در ســــطح قمــــرای کـــارگــــر

هست عقل وعلــم در انسـان دلیــل فعـل وکار

علم ودانش را عمل باشد ثمــــر ای کــــارگر

بـــهر توفیقـــــت تمـنــا دارد از یزدان پــاک

بسمل بادغیسی هرشام وســـــحر ای کــارگر

   ۲۰ اسد ۱۳۵۲

دیــــــدم یکـــــــــی بادغیـســــی قحطـــــــــــی زده را

بنشســـــتم بــا او کمـــــــــی زان صـــوب سخن رفت

ایـــــن گفت وفغان کرد وبســـــی زار بنـــــــــالـــیـــد

وزهر مــــژه اش گوئــی کــــه صـــد در عـــدن رفت

از فقد علوفــــه همــــه امـــــوال تلــــف شــــــــــــــد

انـــدر ســـر آذوقـــه همـــه بــــــاغ وچمــــــن رفــت

هـــم فـــرش واساس وهمـــه اســـــبــاب رهـــــایش

هم خانه وجـــــارفته وهــم دیـــگ ولـــگن رفـــــــت

درقیمــــــت نان جویــــــن ای یـــــــــار گرامــــــــی

نه کفش وکلاه رفتــــه کــه دستار و چپن رفــــــــت

بـــــا ما نــــــه پـــــدر مــــــانده ونــــه مادر واولاد

کوتـــاه سخن از خانه بــرون دختــــروزن رفـــــت

اینـــها همـــه وحشــی صفــت ازو هــم بـــرون شد

چون آهوی رم کـــرده تــوگوئی بـــــه ختـــن رفت

قومــــی که فتــــــادند زقحطــــــــــی بهــــــــلاکت

در گور ســـیه جملـــگی بــی غسل وکفـــن رفـت

نـه یار وغذا داشت ونـه غمخوار دوا بـــــــــــود

هر لحظه وطـــن گفتـــه وبــاحب وطــــن رفـــت

در بســـتر بیچـــاره کســــی جرعــــــهء آبــــــی

نگذاشت صد افسوس که هم تشنه دهـــن رفــــت

گفتم که از اول نـــه چنیــن بـــود چـــــــرا شــد

ازچنگ همـــه رشــتــه وتدبیـــر ورســن رفــت

ساکت شده هرسوی نظـــــــــر کرد هراســـــان

دستش باشارات خموشــــی ســوی من رفـــــت

ایخدایا تا بکی این رنـــــج و اوقــات تلــــــــــخ

دل شکسته سربزانو دست ما زیـــــــر زنــــــخ

تابع اهــــل اکـــابر خـــوار وبیقــــدر وحقیـــر

پیش پـای شـان نمـــودن خویـــشــرا پـهن پچخ

از تکبرامــــر ناجــــا ســـازد امـــا بــعد ازان

دیـــدهء خــود را نماید ســــوی مـــا ازقهررخ

همچو زلو خــون ما را خورده شخص محتکر

از فراق نـــان گنـــدم گـردن مـــــا مثـــل نــخ

چرب و گرمست سفره و تندور هرسرمایه دار

دیـــگدان مردمان بــی بضاعت هســت یــــــخ

قصرهای شان کشیده سر باوج آســــــــــمـــان

کلبــهء ویرانـــهء بی فرش مایــان پست وپـــخ

بندهء هر بنده بـــــودن  ســـخت باشـــد ایخـــدا

تـــابکی بــــــاید اســـیرپنجـــهء خامــــان کــخ

بی دوا و ناتــوان وخســـــته و زار وذلیــــــل

چشم گریان قلب بریان روی ما زرد همچو مخ

کاروان رفت وزمان گشت وجهان شــــکل دگر

اوفتاده در ره مـــا خار وسنگ وسیــــخ وزخ

کور گردد دیـــدهء بدبین مسکیـــــن وفقــــــیر

دور بادا از ره شان تـــــا ابـــد کوخ و کلــخ

تحفـهء بســـمل بـود چند نکتــه شعردلخراش

ارمغـــان مـــور بیچاره بـــــود پــــــای ملخ

۹ ثور ۱۳۵۹

گر کرامت حفظ سازد از ملائک برتر است